Hoe ziet de wereld eruit na COVID-19: verlossing en paradigmaverschuiving?

We bevinden ons in het oog van de storm. In de afgelopen weken veranderde nagenoeg elk aspect van de wijze waarop we met elkaar omgaan, werken, ondernemen, leven in hoog tempo. Is er nu een dramatisch ander beeld van de werkelijkheid en wat behouden we daar straks van? 

Nederland kende tot voor kort een voorspoedige economische groei. Bijna alle indicatoren stonden op groen, in bijna alle sectoren was er sprake van (gematigde) groei. En dat terwijl we te maken hebben met onzekerheden op tal van gebieden, waaronder geopolitieke onzekerheden zoals de Brexit en een wereldwijde tendens tot protectionisme.

We zagen bedrijven ondernemen als nooit tevoren met positieve gevolgen als aantrekkende investeringen, hogere bedrijfswinsten en een lage werkloosheid. Ondernemers zien kansen waar anderen risico’s zien, nemen voortvarend actie om hun ideeën te realiseren maar nemen die besluiten niet zelden op basis van beperkte informatie. 

De groei van de afgelopen jaren in verschillende sectoren heeft toch slechts gedeeltelijk geleid tot herstel van buffervermogens die door de kredietcrisis fors waren aangetast. Hierin zit ook een groot risico: ondernemingen hebben ondanks hun groei nog onvoldoende (liquide) buffers om tegenvallers op te kunnen vangen. Tegelijkertijd worden vereiste terugverdienperioden voor investeringen korter en korter omdat het gedrag van consumenten en bedrijven minder voorspelbaar en kort-cyclisch is geworden.

De brandstof voor de economie, in de vorm van liquiditeit, komt grotendeels via banken tot stand. Via nationale en internationale regelgeving is de nadruk daarbij komen te liggen op compliance: formele regels om alle – veelal theoretische risico’s – uit te sluiten lijken belangrijker dan de materiele inhoud van de zaak. Met als gevolg een zuinige kredietverstrekking, beperking van bancaire financieringsmogelijkheden en minder (gepercipieerde) toegevoegde waarde.

Nieuw perspectief

Hoe anders en snel is het de afgelopen weken gegaan? Nieuwe, drastische maatregelen en supersnelle ondersteuning vanuit zorginstellingen, belastingdienst, UWV, banken, etc., waar iedereen het zonder al te veel discussie over eens is. Om met een quote van Thomas Kuhn te spreken: is er nu een dramatisch ander beeld van de werkelijkheid? En hoe snel is deze ontwikkeling gegaan of was deze reeds onderhuids aanwezig en nu pas duidelijk ontvangen?

Zonder daar stellige antwoorden voor te geven, zie ik de volgende contouren en ontwikkelingen voor het post COVID-19 tijdperk:

  • Minder nadruk op compliance en formele regelgeving, meer nadruk op de kern van de zaak
  • Meer erkenning voor intermenselijke verbinding, mensen maken immers het verschil 
  • Creatieve, nieuwe oplossingen tijdens de lockdown worden deels overgenomen en geborgd in de nieuwe orde
  • Situaties, gedrag, gewoonten en perspectieven die voor de uitbraak van COVID-19 nog onder discussie waren, zijn nu ineens helder en duidelijk. De huidige nationale surseance zal dan ook onvermijdelijk spoedig worden gevolgd door een fors aantal faillissementen. Maar hopelijk ook door een nieuwe manier waarop wij als mensen en organisaties met elkaar omgaan.

Martin Kuiper                                                                                                                                  Partner BBN Business Improvement

Like dit artikel?

Share on twitter
Deel op Twitter
Share on linkedin
Deel op Linkdin